Điện là yếu tố không thể thiếu trong bất kỳ lĩnh vực nào, đặc biệt trong ngành xây dựng. Tuy nhiên, việc sử dụng điện trong xây dựng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản lý và tuân thủ quy định an toàn.
Nguy cơ từ việc sử dụng điện trong thi công xây dựng.
Điện không chỉ nguy hiểm mà còn khó phát hiện khi có sự cố. Trước khi tìm hiểu các biện pháp an toàn, chúng ta cần nhận diện rõ những nguy cơ mà điện mang lại:
- Ảnh hưởng trực tiếp: Gây giật điện, phỏng hoặc tử vong khi tiếp xúc.
- Ảnh hưởng gián tiếp: Gây cháy nổ hoặc tai nạn như ngã cao khi điện tạo ra các tình huống nguy hiểm.
Ví dụ: Một trường hợp điển hình là khi công nhân sử dụng quạt máy thông gió để đẩy nhanh quá trình khô chống thấm trong bể chứa. Nếu quạt không đảm bảo an toàn điện, sẽ dễ xảy ra tai nạn giật điện hoặc té ngã.
Nguyên nhân chính:
- Nhầm lẫn trạng thái nguồn điện (đã bật hoặc chưa).
- Người lao động thiếu huấn luyện về an toàn điện.
- Không kiểm tra kỹ hệ thống điện và dây dẫn trước khi làm việc.
Các tiêu chuẩn an toàn điện trong xây dựng.
Để giảm thiểu rủi ro, Nhà nước đã ban hành các quy định cụ thể về an toàn điện tại công trường xây dựng, bao gồm:
- Quy định lắp đặt hệ thống điện:
- Lưới động lực và chiếu sáng phải hoạt động độc lập.
- Có thể ngắt toàn bộ điện khi cần bảo trì tại từng khu vực.
- Quy trình thao tác trên hệ thống điện:
- Chỉ nhân viên điện có trình độ mới được phép sửa chữa hoặc vận hành.
- Thiết bị di động phải được kết nối thông qua ổ cắm đạt chuẩn.
- Quy tắc làm việc:
- Cắt nguồn điện trước khi sửa chữa hoặc lắp ráp hệ thống.
- Treo biển cảnh báo tại khu vực sửa chữa như: “Cấm đóng điện, có người đang làm việc tại đây”.
- Tạo ngắn mạch 3 pha ở đầu nguồn khi thao tác ngoài trạm biến áp.
Các tiêu chuẩn cụ thể bao gồm:
- TCVN 2295-78: Yêu cầu an toàn về tủ điện và trạm biến áp.
- TCVN 3144-79: Yêu cầu chung về an toàn kỹ thuật điện.
- TCVN 4086-85: Quy định an toàn điện trong xây dựng.
- TCXD 46-1984: Tiêu chuẩn thiết kế chống sét cho công trình xây dựng.
Các biện pháp an toàn điện trong xây dựng.
Mặc dù đã có các quy định cụ thể, việc thực hiện các biện pháp phòng tránh tai nạn vẫn là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn.
1. Trong tổ chức thi công
- Bố trí hệ thống điện hợp lý: Xác định vị trí lắp đặt điện trước khi thi công để hạn chế việc kéo dây điện chằng chịt, gây nguy hiểm.
- Ký hiệu rõ ràng: Công tắc tại tủ điện phải có ký hiệu để tránh khởi động nhầm thiết bị.
- Huấn luyện an toàn: Công nhân cần được đào tạo kỹ lưỡng về an toàn điện và cách ứng phó khi xảy ra sự cố.
2. Đối với thiết bị và dụng cụ thi công
- Lựa chọn thiết bị phù hợp:
- Dây dẫn điện phải có khả năng chịu ẩm hoặc nhiệt độ cao nếu làm việc ở môi trường khắc nghiệt.
- Cần sử dụng thiết bị có cách điện tốt tại khu vực ẩm ướt hoặc dễ cháy.
- Kiểm tra trước và sau sử dụng:
- Kiểm tra dây nguồn, lớp cách điện, và hoạt động của công tắc.
- Dụng cụ điện cầm tay cần được kiểm tra định kỳ bằng máy đo cách điện.
- Tiêu chuẩn kiểm tra:
- Theo quy định QCVN 09:2012/BLĐTBXH, điện trở không nhỏ hơn 2mΩ và dòng điện rò tối đa 30mA.
3. Về mặt kỹ thuật
- Lắp đặt đúng quy cách: Hệ thống điện phải được thiết kế đạt chuẩn kỹ thuật và có biện pháp bảo vệ chống va đập hoặc dập cáp.
- Đảm bảo an toàn điện cao thế: Thiết lập rào chắn, biển báo và đăng ký cắt điện trước khi thi công gần hệ thống điện cao thế.
- Quản lý máy móc:
- Lập hồ sơ kỹ thuật, lịch sử sử dụng và bảo trì thiết bị điện.
- Có nội quy an toàn riêng cho từng loại máy.
4. Về quản lý an toàn
- Bảo trì định kỳ: Kiểm tra và bảo dưỡng toàn bộ hệ thống điện.
- Tuyên truyền: Tổ chức các buổi tập huấn về an toàn điện, thực hành sơ cứu tai nạn điện cho công nhân.
- Đánh giá định kỳ: Theo dõi và cải tiến chính sách an toàn để phù hợp với tình hình thực tế.
Phòng tránh va chạm đường dây tải điện trên cao.
Một số hoạt động dễ dẫn đến tai nạn với đường dây điện trên cao:
- Sử dụng cần cẩu hoặc thiết bị nâng tại công trường.
- Vận chuyển các cấu kiện dài như tôn, giàn giáo.
- Phun nước hoặc chất lỏng lên cao gần khu vực đường dây.
Biện pháp phòng tránh:
- Xác định khoảng cách an toàn với đường dây điện.
- Bố trí rào chắn, biển báo tại khu vực gần đường dây tải điện.
- Không tập kết vật liệu xây dựng gần dây điện để tránh va chạm khi bốc dỡ.
Kết luận
An toàn điện trong xây dựng không chỉ bảo vệ sức khỏe và tính mạng của con người mà còn giảm thiểu tổn thất về tài sản và tiến độ thi công. Việc tuân thủ quy định và thực hiện các biện pháp an toàn điện sẽ giúp đảm bảo công trình hoàn thành hiệu quả và an toàn.
Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin hữu ích để bạn áp dụng hiệu quả vào thực tế. An toàn là trên hết!
Đánh giá bài viết! 😊